Enterprise Network Architecture - deel 1
Amsterdam, 15 februari 2010
Deel 1 - de meerwaarde van architectuur
Als het gaat om het beheerst bouwen of veranderen kent het vakgebied van de ICT vergaande verwantschap met dat van architectuur, stedenbouw en ruimtelijke ordening. Dat is niet zo vreemd als je bedenkt dat een stad in essentie niet veel anders is dan een organisatie. Weliswaar een organisatie met een in sterke mate ruimtelijk dimensie, maar ook andere dimensies zijn duidelijk herkenbaar: bijvoorbeeld de stad als sociale eenheid, als functionele structuur en als economische macht.
- De balans tussen planning en ontwerp en
- De balans tussen vorm en functie
Beide variabelen zoeken naar evenwicht, een beheerst veranderproces dat ook in de wereld van ICT broodnodig is. Wanneer we beide vakgebieden vergelijken valt op dat er veel overeenkomsten zijn:
| Stedenbouw en ruimtelijk ordening | ICT |
| Snelwegen | Het Wide Area Network (WAN) |
Steden | Clusters van vestigingen, campus |
| Gebouwen | Locaties |
| Utilitaire voorzieningen binnen een gebouw | Het Local Area Network (LAN) binnen een locatie |
| Landsgrens | Voorziening voor externe koppelingen |
| Bus, tram , metro | Vertrouwde verbinding met bijvoorbeeld partners |
| Verdiepingen in gebouwen | Zonering op niveau van de locatie (vLAN) |
| Loop brug tussen verdiepingen | Zonering op interlokaal niveau (VPN) |
| Liften | Voorziening om van niveau (domein) te wisselen |
| De receptie of douane | Voorziening die vaststelt welk beveiligingsniveau kan worden toegekend |
| Het publiek | Het Internet |
| Vrienden | (keten)partners |
| Leveranciers | Leveranciers |
| Et cetera | Et cetera |
Alleen organisaties met een intrinsiek streven naar continuïteit vallen binnen de categorie die architectuur nodig heeft om veranderprocessen verantwoord en succesvol uit te voeren. Het begrip ‘veranderen’ moet hier worden gezien als ‘aanpassen’ (of herscheppen, vermaken). Bij het veranderen is de balans tussen identiteit en flexibiliteit uitermate belangrijk. Een verandering op basis van evolutie is uiteindelijk effectiever dan een revolutie.
Organisaties vertonen een dynamisch gedrag. Ze reageren op de dynamiek in de omgeving (maatschappij, politieke beslissingen, et cetera). Dynamisch gedrag is beïnvloedbaar, maar niet maakbaar/ontwerpbaar. Wel ontwerpbaar is de structuur waarbinnen dit gedrag mogelijk wordt gemaakt. Zo’n structuur kent twee kwaliteiten:
- Reageervermogen: flexibiliteit binnen de structuur
- Aanpassingsvermogen: flexibiliteit van de structuur
Flexibiliteit betekent niets als we niet in staat zijn ons een beeld te vormen van de toekomstige dynamiek en van de mogelijkheden van de organisatie om dar proactief en/of anticiperend op in te grijpen. Het vermogen tot verbeelding van toekomstige dynamiek noemen we creativiteit.
Het proces van een beheerste verandering komt kort samengevat neer op een ‘ zoeken naar evenwicht’ in de omgeving. Het onderstaande kwaliteitsschema geeft de essentie van die zoektocht weer.
Figuur 1 – kwaliteitsschema voor het proces van een beheerste verandering.
Dit schema kent de volgende vier kwaliteitsdimensies:
Startpunt is steeds de verbetering van de effectiviteit van de organisatie door het benutten van aanwezige potentie, gegeven de interne en externe dynamiek. Vervolgens worden de uitgesproken intenties vertaald in een zo effectief mogelijk veranderproces. Efficiency is hier dus de bepalende kwaliteitsdimensie. Bij het implementeren van de verandering gaat her er om de interventie zo vloeiend mogelijk te absorberen in de dagelijkse bedrijfsvoering. Continuïteit is hier dus de bepalende kwaliteitsdimensie. Voor de beheersingsstructuur als geheel geldt flexibiliteit als dominante kwaliteit. Het symboliseert het gemak waarmee de organisatie beweegt ‘op de golven van de verandering’.
Tenslotte geeft de onderstaande figuur aan hoe het toepassen van architectuur en het hanteren van het kwaliteitsschema zich verhouden. Het samenspel tussen programma - het hoe, wanneer en door wie - en architectuur - het wat en waarom - is een krachtig middel om een veranderproces, met behoud van continuïteit te waarborgen.
Figuur 2 – het samenspel tussen programma en architectuur.
Architectuur toegepast op de ICT-(netwerk)infrastructuur
(Netwerk)architectuur geeft, gebruik makend van generieke ontwerpprincipes en toepassingen, de functionele eisen en wensen van de organisatie weer en legt deze vast in een basisontwerp ICT-(netwerk)infrastructuur. Het basisontwerp ICT-(netwerk)infrastructuur is het vertrekpunt voor verder detailontwerp en bepaalt / ondersteunt het doel en veranderstrategie ten aanzien van de ICT-(netwerk)infrastructuur.
Het basisontwerp is een ‘grootste gemene deler’ van functionele eisen en praktische toepassingen (mogelijkheden). Daarnaast verschaft het een solide basis / leidraad in geval de geboden oplossingen niet direct toepasbaar en/of toereikend zijn. Uitzonderingen zijn zeker te voorzien tijdens de migratie / transitie van IST- naar SOLL-situatie. Deze dienen voldoende te zijn gemotiveerd en, waar mogelijk, van tijdelijke aard. Voortschrijdend inzicht, praktijkervaring, (technologische) ontwikkelingen en nieuwe functionele eisen / wensen zullen in volgende versies van het basisontwerp moeten worden verwerkt.
Deel 2 Enterprise Network Architecture - architectuur in de praktijk, verschijnt binnenkort) en past de hier beschreven (basis)principes toe op een geselecteerde praktijksituatie (Business Case).
Voor vragen over de Enterprise Network Architectuur kunt u contact opnemen met Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. , Senior Consultant van DPA IT.
| < Vorige |
|---|
Onze expertisegebieden
| IT Management |
| IT Technology |
Behoefte aan antwoorden op uw IT-vraagstukken?
